Tìm kiếm tin tức

 
Biến đổi khí hậu: Cơ hội và thách thức góp phần phát triển kinh tế - xã hội bên vững
Ngày cập nhật 02/03/2018

        Qua 2 chương trình KH&CN cấp Quốc gia (giai đoạn 2011 - 2015 và giai đoạn 2016 - 2020), hơn 7 năm triển khai thực hiện, với sự tham gia tích cực của các nhà khoa học, nhà quản lý thông qua kết quả nghiên cứu các đề tài đã và đang có những đóng góp thiết thực trong việc chung tay ứng phó với BĐKH.

        Nhận thức rõ nguy cơ từ BĐKH sẽ đe dọa đến sự phát triển bền vững của đất nước, ngày 2/12/2008, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 158/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH. Một trong những nhiệm vụ quan trọng là giao Bộ KH&CN phối hợp với Bộ TN&MT chịu trách nhiệm xây dựng và triển khai “Chương trình KH&CN phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH giai đoạn 2011-2015”. Sau 5 năm triển khai, Chương trình đã thu được nhiều kết quả khả quan, là tiền đề để Bộ KH&CN tiếp tục phê duyệt giai đoạn 2 với tên gọi “Chương trình KH&CN cấp quốc gia ứng phó với BĐKH, quản lý TN&MT giai đoạn 2016 – 2020” . Chương trình với mục tiêu : Ứng dụng có hiệu quả công cụ, mô hình tiên tiến trong giám sát BĐKH và giảm nhẹ phát thải KNK phù hợp với điều kiện Việt Nam; đề xuất các giải pháp hiệu quả nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của triều cường, ngập lụt, hạn hán, XNM do tác động của BĐKH và nước biển dâng gây ra tại các vùng trọng điểm (ĐBSCL, ven biển miền Trung và ĐBSH); cung cấp luận chứng khoa học cho việc đánh giá tiềm năng, giá trị của một số tài nguyên quan trọng trên đất liền và biển, hải đảo, đồng thời đề xuất các định hướng quy hoạch, quản lý và khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả và bền vững các nguồn tài nguyên quốc gia; làm rõ quan hệ và lượng giá BĐKH - tài nguyên - môi trường - hệ sinh thái, theo đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững, quản lý tổng hợp tại một số vùng trọng điểm.

        Trong giai đoạn đầu, Chương trình tập trung vào các nội dung: Đạt được những kiến thức và hiểu biết về hiện tượng, bản chất khoa học của BĐKH; xác lập cơ sở khoa học cho việc quy hoạch thiết kế hệ thống giám sát và cảnh báo sớm về khí hậu và BĐKH, các đối tượng dễ bị tác động nhằm nâng cao năng lực KH&CN và năng lực quản lý trong ứng phó với BĐKH; đề xuất định hướng công nghệ, chính sách và các giải pháp thích ứng, giảm nhẹ tác động của BĐKH; xác định cơ sở khoa học cho việc tích hợp vấn đề BĐKH vào quy trình xây dựng và triển khai chiến lược, kế hoạch, quy hoạch, chương trình phát triển…, chú trọng phân tích và đánh giá chi phí/hiệu quả (KT-XH- môi trường), nhằm cung cấp công cụ QLNN về BĐKH.

        Trong giai đoạn 2, Chương trình tập trung vào: Nghiên cứu cơ sở khoa học để nhận dạng các tác động của BĐKH và sự thay đổi của các hiện tượng khí hậu thông thường phục vụ công tác đánh giá thực trạng BĐKH ở Việt Nam. Xây dựng, phát triển hệ thống giám sát BĐKH và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính phù hợp với Việt Nam, bảo đảm hội nhập quốc tế; đề xuất giải pháp, mô hình ứng phó BĐKH, sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo đảm an ninh phi truyền thống đối với một số vùng trọng điểm như lưu vực những sông chính, ĐBSH, ven biển miền Trung và ĐBSCL. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp chủ động thích ứng với BĐKH phù hợp với từng ngành, lĩnh vực, vùng, miền, nhất là các địa phương ven biển, vùng núi cao, vùng dễ bị tổn thương. Tập trung chuyển đổi cơ cấu, giống cây trồng, vật nuôi, điều chỉnh mùa vụ, kỹ thuật sản xuất nông nghiệp thích ứng với BĐKH. Nghiên cứu đề xuất giải pháp chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn liền với cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng các-bon thấp, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững phù hợp với thực tiễn của Việt Nam; thí điểm phát triển mô hình kinh tế xanh, công nghiệp xanh, đô thị thông minh thích ứng với BĐKH; đề xuất giải pháp tận dụng cơ hội, chuyển hóa các thách thức từ BĐKH để phát triển KT-XH.

        Sau khi các đề tài kết thúc triển khai thực hiện nhiều kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng vào thực tế, mang lại hiệu quả cao. Nhìn chung các đề tài đã thu thập được hệ thống các số liệu, cơ sở khoa học, hệ phương pháp nghiên cứu, góp phần đánh giá, dự báo các tác động của BĐKH, nước biển dâng; đưa ra những giải pháp thích ứng, ứng phó với BĐKH, mang tính liên ngành, liên vùng, đa lĩnh vực. Nhiều mô hình, giải pháp thích ứng, ứng phó với BĐKH, nước biển dâng được áp dụng thực tế, chuyển giao cho các địa phương và có khả năng nghiên cứu nhân rộng trong thời gian tới.

        Các đề tài thuộc Chương trình còn xây dựng được nhiều mô hình, giải pháp thích ứng, ứng phó với BĐKH, nước biển dâng được áp dụng trong thực tế, chuyển giao cho các địa phương và có khả năng nghiên cứu nhân rộng trong thời gian tới. Điển hình như mô hình đô thị ven biển có khả năng thích ứng với BĐKH (lần đầu tiên xây dựng ở Việt Nam), với cơ sở lý luận, phương pháp và quy trình xây dựng mô hình đô thị ven biển có khả năng thích ứng với BĐKH phù hợp cho các tỉnh ven biển, các đô thị được thiết kế hướng biển nhưng không bám sát vào biển, khắc phục tình trạng nước biển dâng, sóng thần… Mô hình nuôi cá lồng thích ứng với lũ lụt và nước biển dâng ở miền Trung; mô hình hệ thống tưới tiết kiệm nước để trồng cỏ nuôi bò trong điều kiện khô hạn; mô hình trồng rau thích ứng với hạn hán tại vùng cát hoang mạc; mô hình giồng cát tại các tỉnh ven biển thích ứng với BĐKH trong điều kiện gió, bão; xây dựng tập bản đồ Atlas khí hậu và BĐKH (95 bản đồ) cung cấp những thông tin cơ bản nhất về khí hậu và BĐKH phục vụ các hoạt động phát triển KT-XH… Các kết quả trên là những nghiên cứu mang tính thực tiễn cao, dễ áp dụng và nhân rộng.

        Chương trình đã góp phần quan trọng vào việc giải quyết các vấn đề cấp bách ở Việt Nam, đã giải quyết các vấn đề về bản chất và tác động của BĐKH đối với một số ngành, lĩnh vực, khu vực dễ bị tổn thương; đề xuất các định hướng, mô hình, giải pháp, cơ chế, chính sách thích ứng, giảm nhẹ BĐKH, chuyển hóa các thách thức thành cơ hội để phát triển KT-XH.

        Chương trình đang tiến hành xây dựng kế hoạch nhằm giải quyết tiếp các vấn đề còn lại như thí điểm phát triển mô hình kinh tế xanh, công nghiệp xanh, đô thị xanh, nông nghiệp thông minh thích ứng với BĐKH; đề xuất các giải pháp tận dụng cơ hội, chuyển hóa các thách thức từ BĐKH để phát triển KT-XH; tập trung chuyển đổi cơ cấu, giống cây trồng, vật nuôi, điều chỉnh mùa vụ, kỹ thuật sản xuất nông nghiệp thích ứng với BĐKH.

        Nhiều sản phẩm KHCN của các đề tài có trình độ khoa học cao, tiệm cận được với trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới, góp phần quan trọng vào việc xây dựng và thực hiện chiến lược chủ động ứng phó với BĐKH, BVMT quản lý và sử dụng hợp lý TNTN phục vụ phát triển bền vững KT-XH.

        Với sự huy động nguồn nhân lực từ hơn 100 tổ chức KHCN và sự chung tay góp sức của cộng đồng các nhà khoa học, hai Chương trình KHCN cấp Quốc gia đã góp phần giải quyết các vấn đề về BĐKH và chỉ ra được cơ hội và thách thức trong ứng phó với BĐKH để từ đó hướng tới phát triển KT-XH một cách bền vững./.

BBT tổng hợp từ khí tạp chí Tài nguyên và Môi trường
(Kỳ 1+2 - Tháng 1/2018 của PGS.TS. Trần Hồng Thái, Chánh Văn phòng
Chương trình KH&CN cấp Quốc gia về Tài nguyên môi trường và biến đổi khí hậu)

Các tin khác
Xem tin theo ngày  

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Thống kê truy cập
Tổng truy cập 9.775.769
Truy cập hiện tại 1.548 khách