Tìm kiếm tin tức

 
Thiên tai khí tượng thủy văn và nhận định năm 2018
Ngày cập nhật 10/01/2018

        Hiện tượng ENSO ở pha trung tính trong nửa đầu năm 2017 và chuyển sang pha La Nina trong tháng cuối. Các đợt rét đậm, rét hại xuất hiện với tần suất thấp về không kéo dài, nắng nóng diễn ra kỷ lục ở nhiều nơi, đặc biệt là ở tỉnh Đồng bằng Bắc Bộ; bão xuất hiện nhiều trên Biển Đông và ảnh hưởng đến nước ta...; mưa lớn diện rộng và kéo dài ở Bắc Bộ, Trung Bộ gây lũ lịch sử; lũ quét, sạt lở đất xảy ra ở nhiều nơi thuộc Bắc Bộ, Trung Bộ. Năm 2018, thiên tai sẽ diễn biến bất thường, khốc liệt, bão khả năng, xuất hiện sớm; xâm nhập mặn, lũ quét, sạt lở đất…xảy ra tương đương năm 2017.

        Thiên tai thời tiết, thủy văn năm 2017
 
        Bão, áp thấp nhiệt đới: Từ đầu năm đến nay có 4 ATNĐ, 02 vùng áp thấp và 14 cơn bão hoạt động ở Biển Đông, trong đó có 2 ATNĐ, 5 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta là bão số 2, bão số 4, bão số 10, bão số 12 và bão số 14. Đặc biệt, có 2 cơn bão mạnh đổ bộ vào miền Trung là bão số 10 (Doksuri) có sức gió mạnh cấp 11-12, giật cấp 14-15 khi đổ bộ vào khu vực Hà Tĩnh - Quảng Bình (Nam đèo Ngang); bão số 12 (Damrey) có sức gió giật mạnh cấp 12-13 khi đổ bộ vào Phú Yên - Khánh Hòa; khi đi vào Tây Nguyên sức gió bão số 12 còn mạnh cấp 7-8, giật cấp 9-10.
 
        Không khí lạnh và rét đậm, rét hại: Đã có 17 đợt không khí lạnh (KKL) ảnh hưởng đến nước ta. Đầu năm 2017 xuất hiện 02 đợt KKL mạnh gây ra tình trạng rét đậm, rét hại diện rộng ở các tỉnh miền Bắc. Đợt rét đậm thứ nhất xảy ra từ ngày 12/01; đợt rét đậm thứ 2 xảy ra từ ngày 24-26/02/2017. Ngày 25-26/11/2017 đã xuất hiện đợt rét đậm đầu tiên của mùa Đông năm 2017-2018.
 
        Nhiệt độ và nắng nóng diện rộng: Có 15 đợt nắng nóng diện rộng. Đặc biệt, từ ngày 01/6 đến hết ngày 06/6 ở Bắc Bộ và các tỉnh miền Trung từ Thanh Hóa - Phú Yên đã xảy ra nắng nóng đặc biệt gay gắt, với nhiều giá trị nhiệt độ đạt mức lịch sử (42OC) ở đồng bằng, trung du và vùng núi thấp Bắc Bộ.
 
        Mưa lớn diện rộng: Từ đầu năm 2017 đã có 22 đợt mưa lớn diện rộng. Đặc biệt, từ ngày 9-12/10 do ảnh hưởng của ATNĐ kết hợp với gió Đông nên ở Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa - Quảng Ngãi xảy ra một đợt mưa rất lớn với lượng mưa phổ biến từ 100-200 mm, một số nơi có mưa to trên 300 mm như: Kim Bôi (Hòa Bình), Minh Đài (Phú Thọ), Cúc Phương (Ninh Bình), Yên Định (Thanh Hóa), TP. Vinh (Nghệ An).
 
        Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 12 kết hợp với không khí lạnh và nhiễu động trong đới gió đông trên cao nên từ ngày 3-6/11 ở các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên có mưa lớn với lượng mưa phổ biến từ 200-500 mm, riêng khu vực các tỉnh từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Ngãi lượng mưa từ 500-700 mm, một số nơi có mưa trên 1000 mm, như: A Lưới (Thừa Thiên Huế), Trà My (Quảng Nam), BaTơ (Quảng Ngãi).
 
        Thủy văn và lũ, lũ quét sạt lở đất: Nhiều đợt lũ lớn, lũ lịch sử đã liên tiếp xuất hiện trên nhiều sông ở khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Ở khu vực Bắc Bộ, đỉnh lũ lớn nhất năm trên các sông Đà, sông Thao và sông Hoàng Long xuất hiện rất muộn, lưu lượng đỉnh lũ tại hồ Hòa Bình vượt giá trị lịch sử cùng kỳ tháng 10; đỉnh lũ trên sông Hoàng Long tại Bến Tre cao hơn mực nước lũ lịch sử năm 1985. Trong đợt lũ tháng 10/2017, thủy điện Hòa Bình lần đầu tiên đã phải vận hành 8/12 cửa xả đáy bảo đảm chống lũ công trình. Mực nước Hà Nội tăng lên mức 8,92 m. Vào 18h/12/10 (dưới Báo động 1: 0,58 m), cao nhất kể từ năm 2009.
 
        Khu vực Trung Bộ, lũ lớn và đặc biệt lớn đã xuất hiện trên các sông ở Thanh Hóa và từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Ngãi. Đỉnh lũ trên sông Mã, sông Bồ, sông Vu Gia - Thu Bồn, sông Vệ đều ở mức tương đương mức lũ lịch sử, ngập lụt nghiêm trọng tại tỉnh Thanh Hóa, Hà Tĩnh và các tỉnh từ Quảng Trị đến Phú Yên. Khu vực Nam Bộ, lũ trên sông Mê Công đến sớm, đỉnh lũ năm tại đầu nguồn sông Cửu Long dao động ở mức BĐ1. Do ảnh hưởng của triều cường, mực nước trên sông Sài Gòn tại Thành phố Hồ Chí Minh đã vượt mức lịch sử năm 2013. Lũ ống, lũ quét và sạt lở đất xảy ra liên tiếp gây thiệt hại lớn tại vùng núi khu vực các tỉnh Tây Bắc, Bắc Trung Bộ và Trung Trung Bộ như ở Mường La (Sơn La); Mù Căng Chải (Yên Bái); Kim Bôi, Mai Châu, Lạc Sơn, Đà Bắc, Tân Lạc (Hòa Bình); Kỳ Sơn (Nghệ An); Bắc Trà My (Quảng Nam) và nhiều nơi ở Tây Nguyên.
 
        Diễn biến hải văn và sóng lớn, nước dâng bão: Bão số 10 đổ bộ vào ven biển Hà Tĩnh-Quảng Bình vào sáng ngày 15/9, đúng vào kỳ triều cường. Nước dâng do bão lên tới 2m kết hợp với triều cường cao làm tràn nhiều tuyến đê trên dải ven biển suốt từ Hải Phòng tới Hà Tĩnh. Nhiều công trình nuôi trồng thủy sản bị phá hủy, nhiều tuyến đê biển tại Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh bị sạt lở do tác động của nước biển dâng kết hợp với sóng lớn cao tới 6m. Bão số 12 đổ bộ Phú Yên-Khánh Hòa sáng ngày 04/11 với sóng lớn đã phá hủy hàng nghìn tàu thuyền neo đậu tại Quảng Bình, Phú Yên và Khánh Hòa. Triều cường cao kết hợp nước dâng do gió mạnh gây mực nước kỷ lục ở ven biển Đông Nam Bộ vào đầu tháng 12/2017.
 
        Nhận định xu thế thiên tai năm 2018
 
        Khí tượng
 
        Hiện tượng ENSO chuyển sang pha lạnh (La Nina) trong tháng 12/2017 và sẽ còn duy trì trong 3-4 tháng đầu năm 2018, sau đó chuyển dần trở lại pha trung tính trong các tháng giữa năm 2018. Do đó, nhiều khả năng hiện tượng La Nina sẽ không kéo dài. Dưới tác động của La Nina nhiều khả năng bão hoặc ATNĐ vẫn còn có khả năng hoạt động trên khu vực Nam Biển Đông trong tháng cuối năm 2017 và những tháng đầu năm 2018. Trong năm 2018 số lượng bão, ATNĐ trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam có khả năng tương đương hoặc nhiều hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN). Mùa bão năm 2018 có khả năng xuất hiện sớm.
Nhiệt độ trung bình trong các tháng nửa đầu năm 2018 có xu hướng dao động ở mức xấp xỉ với TBNN. Rét đậm, rét hại ở khu vực miền Bắc có khả năng tập trung trong giai đoạn tháng 01 và tháng 02/2018. Nhiều khả năng sẽ xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại kéo dài từ 7-10 ngày. Nắng nóng có khả năng xuất hiện muộn và ít gay gắt hơn so với TBNN ở các khu vực trên toàn quốc.
 
        Xu thế mưa trong 6 tháng đầu năm 2018 có những điểm đáng lưu ý sau: Lượng mưa trong tháng 01/2018 tại khu vực Bắc Bộ có khả năng thấp hơn TBNN. Từ tháng 02 đến tháng 06/2018 phổ biến xấp xỉ TBNN. Khu vực Bắc Trung Bộ từ tháng 01 đến tháng 06/2018 có lượng mưa phổ biến dao động ở mức TBNN. Lượng mưa ở khu vực Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ từ tháng 01-03/2018 phổ biến ở mức cao hơn TBNN; từ tháng 04 đến tháng 6/2018 ở mức TBNN. Khu Vực Tây Nguyên và Nam Bộ trong thời kỳ từ tháng 01 đến tháng 3/2018 có lượng mưa phổ biến cao hơn TBNN do có khả năng xuất hiện các đợt mưa trái mùa trên khu vực, từ tháng 4 đến tháng 6/2018 ở mức TBNN.
 
        Trong dịp Tết Nguyên Đán năm Mậu Tuất, nền nhiệt độ sẽ khá thấp với khả năng xảy ra các đợt rét đậm, rét hại trước dịp Tết tại các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Khu vực Trung và Nam Trung Bộ sẽ xuất hiện một số đợt mưa trước, trong và sau Tết trong khi các tỉnh Nam Bộ chủ yếu khô ráo với khả năng xuất hiện 1-2 đợt mưa trái mùa trong tháng 2 và 3/2018.
 
        Thủy văn
 
        Mùa khô năm 2018, dòng chảy các sông suối phổ biến ở mức xấp xỉ dưới TBNN. Mực nước thấp nhất tại trạm Hà Nội có thể xuống mức 0,3-0,4 m vào tháng 2-3/2018. Ở khu vực Trung Bộ, trên nhiều sông suối có khả năng xuất hiện mực nước thấp nhất chuỗi số liệu quan trắc. Tình trạng hạn hán, thiếu nước cục bộ khả năng cao xuất hiện ở khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Ở Nam Bộ, mực nước thượng lưu sông Mê Công xuống dần và ở mức cao hơn TBNN từ 0,2 - 0,5 m, lượng dòng chảy tại các trạm chính có khả năng cao hơn TBNN từ 10-25% và tương đương mùa khô năm 2016-2017. Tình hình xâm nhập mặn trong mùa khô ở mức thấp hơn TBNN và tương đương đương năm 2016-2017.
 
        Trong mùa lũ năm 2018, đỉnh lũ trên các sông suối khu vực Bắc Bộ phổ biến ở mức BĐ 2-3, một số sông suối nhỏ trên BĐ 3. Lũ quét, sạt lở đất xảy ra tương đương năm 2017, đặc biệt tại các khu vực miền núi phía Tây Bắc Bộ. Do ảnh hưởng của mưa lớn cục bộ, các khu đô thị và thành phố lớn như: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định,... có khả năng xuất hiện vài đợt ngập úng cục bộ./.
 
BBT tổng hợp từ Tạp chí TNMT (Kỳ 2 - tháng 12/2017 của tác giả Hoàng Đức Cường)
Các tin khác
Xem tin theo ngày  

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Thống kê truy cập
Tổng truy cập 9.785.462
Truy cập hiện tại 238 khách