Tìm kiếm tin tức

 
Cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển Ngành Đo đạc và Bản đồ Việt Nam
Ngày cập nhật 16/08/2018

        Luật ĐĐ&BĐ vừa được thông qua tại Kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV. Đây là luật chuyên ngành có nhiều nội dung kỹ thuật phức tạp, nhưng các khái niệm đã được thể hiện đơn giản, dễ hiểu, kết cấu bố cục đầy đủ, chặt chẽ đáp ứng được mục tiêu tạo ra bước thay đổi mang tính đột phá toàn diện cho công tác quản lý thống nhất về ĐĐ&BĐ, đáp ứng tốt nhất mọi nhu cầu sử dụng, tránh việc đo đạc chồng chéo gây ra những tốn kém, lãng phí.

        Tầm quan trọng của việc ban hành Luật

        Ngày 14/12/1959, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 444-TTg thành lập cục ĐĐ&BĐ. Đến nay, văn bản có giá trị pháp lý cao nhất điều chỉnh trực tiếp hoạt động ĐĐ&BĐ là Nghị định số 45/2015/NĐ-CP thay thế Nghị định số 12/2002/NĐ-CP. Tuy vậy, hiệu lực pháp lý các Nghị định số 12/2002/NĐ-CP, Nghị định 45/2015/NĐ-CP chưa cao, chưa thể giải quyết được hết các tồn tại trong thực tiễn quản lý, một số hoạt động ĐĐ&BĐ được điều chỉnh theo các quy định trong các luật chuyên ngành, như: Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Biển và Hải đảo Việt Nam, Luật Biên giới quốc gia… dẫn đến nhiều khó khăn trong việc thực thi pháp luật và không thống nhất được công tác QLNN về ĐĐ&BĐ. Do đó, việc ban hành Luật ĐĐ&BĐ là hết sức cần thiết, bảo đảm sự quản lý thống nhất về ĐĐ&BĐ, đồng thời tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển của Ngành trong điều kiện hiện nay và những năm tiếp theo, đặc biệt là sự phát triển của Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

        Mục tiêu cơ bản của việc QLNN đối với hoạt động ĐĐ&BĐ là bảo đảm chất lượng, sự thống nhất và đồng bộ của các sản phẩm ĐĐ&BĐ nhằm đáp ứng tốt nhất mọi nhu cầu sử dụng; tránh việc đo đạc chồng chéo gây ra những tốn kem, lãng phí, nhằm cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin, dữ liệu, sản phẩm ĐĐ&BĐ phục vụ yêu cầu phát triển KT-XH; bảo đảm QP-AN; quản lý, giám sát TN,MT; phòng chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn; nâng cao dân trí.

        Trong những năm qua, cơ sở pháp lý của công tác QLNN các hoạt động ĐĐ&BĐ chủ yếu là dựa vào quy định tại các Nghị định của Chính phủ. Do hiệu lực pháp lý và phạm vi điều chỉnh các hoạt động ĐĐ&BĐ của Nghị định còn hạn chế, chưa có sự thống nhất cao trong các hoạt động ĐĐ&BĐ do các bộ, ngành, địa phương, nên đã xảy ra các hiện tượng đo đạc chồng chéo gây lãng phí và không thống nhất của các sản phẩm, dữ liệu được tạo ra. Mặt khác, còn tình trạng căn cứ dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương, do đó hiệu quả sử dụng sản phẩm, dữ liệu ĐĐ&BĐ còn chưa cao. Hiện nay, lĩnh vực ĐĐ&BĐ trên thế giới đã có sự phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng rộng rãi trong hầu hết các lĩnh vực và góp phần quan trọng trong công tác QLNN, phát triển KT-XH của nhà nước. Đặc biệt, việc xây dựng Chính phủ điện tử của các quốc gia. Các nước như: Hoa Kỳ, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản và khối EU đang sử dụng bản đồ như một công cụ tiên tiến cho việc đưa ra quyết định. Nền kinh tế toàn cầu đang ở thời điểm then chốt, khi các nền kinh tế nhận ra tầm quan trọng của việc thúc đẩy các công nghệ không gian địa lý để kích thích sự tăng trưởng của nền kinh tế, nhu cầu đánh giá sự sẵn sàng của dữ liệu không gian địa lý trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Một chỉ số tổng hợp về mức độ sẵn sàng cung cấp dữ liệu địa lý cho chính phủ để tối ưu hóa các lợi ích thu được từ phân tích không gian và công nghệ thông tin không gian địa lý, từ đó, tạo ra giá trị KT-XH để quản lý tốt hơn đã được nhiều quốc gia đưa ra.

        Theo đánh giá của các chuyên gia trên thế giới, dữ liệu không gian địa lý được sử dụng trong khoảng 70% của dữ liệu quốc gia. Trên thực tế, tất cả các quốc gia hàng đầu về mực độ sẵn sàng không gian địa lý đều có một khung chính sách không gian địa lý quốc gia hỗ trợ thực hiện hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia, các chính sách về ĐĐ&BĐ, các chính sách dữ liệu mở về dữ liệu không gian địa lý. Các quy định của Luật về sự tham gia của xã hội vào việc xây dựng và cung cấp dữ liệu ĐĐ&BĐ cũng hết sức quan trọng nhằm tạo sự chủ động phát huy mọi nguồn lực của xã hội trong lĩnh vực ĐĐ&BĐ, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay. Đối với Việt Nam, sản phẩm ĐĐ&BĐ còn có ý nghĩa quan trọng trong QP-AN và đấu tranh, bảo chủ quyền lãnh thổ quốc gia.

        Sớm triển khai Luật vào thực tế

        Luật ĐĐ&BĐ được quốc hội thông qua gồm 9 chương và 61 điều, quy định về hoạt động ĐĐ&BĐ cơ bản; hoạt động ĐĐ&BĐ chuyên ngành; chất lượng sản phẩm ĐĐ&BĐ; công trình hạ tầng đo đạc; thông tin, dữ liệu, sản phẩm ĐĐ&BĐ; hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia; điều kiện kinh doanh dịch vụ ĐĐ&BĐ; quyền, nghĩa vụ của tổ chức cá nhân hoạt động ĐĐ&BĐ; QLNN về ĐĐ&BĐ. Theo đó, Luật đã thể hiện rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác ĐĐ&BĐ, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong công tác QLNN đối với hoạt động ĐĐ&BĐ, từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, lãng phí; góp phần thúc đẩy thương mại hóa thông tin, dữ liệu, sản phẩm và xã hội hóa hoạt động ĐĐ&BĐ.

        Luật ĐĐ&BĐ ra đời làm cơ sở để hoàn thiện hệ thống pháp lý đồng bộ, thống nhất, thúc đẩy sự phát triển Ngành ĐĐ&BĐ Việt Nam nhằm cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin, dữ liệu, sản phẩm ĐĐ&BĐ phục vụ yêu cầu phát triển KT-XH; bảo đảm QP-AN; quản lý, giám sát TN, MT; phòng chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn; nâng cao dân trí. Về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động ĐĐ&BĐ, luật quy định, nghiêm cấm giả mạo làm sai lệch số liệu, kết quả ĐĐ&BĐ; phá hủy, làm hư hỏng công trình hạ tầng đo đạc; vi phạm hành lang bảo vệ công trình hạ tầng đo đạc. Nghiêm cấm xuất bản, lưu hành sản phẩm ĐĐ&BĐ, xuất bản sản phẩm bản đồ có liên quan đến chủ quyền lãnh thổ quốc gia mà không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền, biên giới quốc gia. Ngoài ra, nghiêm cấm cản trở hoạt động ĐĐ&BĐ hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; lợi dụng hoạt động ĐĐ&BĐ để xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

        Luật cũng quy định Chính phủ thống nhất QLNN về hoạt động ĐĐ&BĐ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ; Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh tổ chức kiểm tra, xử lý vi phạm trong việc chấp hành các quy định về điều kiện năng lực hoạt động của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động đo đạc và bản đồ theo thẩm quyền.

        Đây là lần đầu tiên một dự luật đã đưa vào nội dung rất mới là quy định các vấn đề liên quan đến hạ tầng không gian địa lý quốc gia (NSDI), một trong những ứng dụng quan trọng của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 – là vấn đề rất phức tạp, thành phần quan trọng trong xây dựng Chính phủ điện tử mà Chính phủ Việt Nam đang quan tâm, triển khai thực hiện. Hy vọng rằng, khi Luật ĐĐ&BĐ triển khai vào thực tiễn sẽ có sự thay đổi mạnh mẽ, đóng góp nhiều hơn nữa vào sự nghiệp phát triển KT-XH của đất nước./.

BBT tổng hợp tạp chí Tài nguyên và môi trường
(Kỳ 2 - Tháng 7/2018 của tác giả Bùi Thu Phương, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội)

Các tin khác
Xem tin theo ngày  
Thống kê truy cập
Tổng truy cập 8.414.454
Truy cập hiện tại 10 khách