Tìm kiếm tin tức

 
Nhận định thiên tai mùa mưa và công tác dự báo phòng chống thiên tai
Ngày cập nhật 14/06/2018

        Năm 2018, thiên tai thời tiết diễn biến bất thường, bão ATNĐ có khả năng xuất hiện tương đương so với trung bình nhiều năm (TBNN) và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Trước tình hình đó, Ngành KTTV chú trọng thực hiện dự báo, cảnh báo sớm xuất hiện của các hiện tượng KTTV cực đoan, phục vụ công tác phòng chống thiên tai (PCTT), phát triển KT-XH, bảo đảm QP/AN.

        Nhận định xu thế thiên tai mùa mưa bão

        Hiện tại, hiện tượng ENSO của các cơ quan dự báo khí hậu trên thế giới cho thấy xu hướng tăng nhanh của nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4. Theo đó, hiện tượng ENSO chuyển sang trạng thái trung tính từ khoảng tháng 6/2018 và duy trì trạng thái này cho đến hết năm 2018.

        Dự báo số lượng bão và ATNĐ hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta trong năm 2018 có khả năng tương đương so với TBNN, cụ thể sẽ có 12-14 cơn bão và ATNĐ hoạt động trên Biển Đông và khoảng 4-6 cơn ảnh hưởng trực tiếp vào đất liền nước ta. Vào thời kỳ đầu mùa, bão và ATNĐ có xu hướng xuất hiện nhiều hơn so với TBNN ở khu vực phía Bắc Biển Đông và xu hướng sẽ dịch chuyển dần về phía Nam Biển Đông trong những tháng cuối năm 2018. Bão và ATNĐ có khả năng ảnh hưởng nhiều hơn tới khu vực Trung Bộ.

        Nhiệt độ trung bình trong các tháng mùa mưa, bão của năm 2018 trên toàn quốc phổ biến ở mức xấp xỉ với TBNN. Nắng nóng diện rộng ở Bắc Bộ và Trung Bộ có khả năng không gay gắt như trong năm 2017.

        Khu vực Bắc Bộ; Lũ tiểu mãn và mùa lũ chính vụ năm 2018 có khả năng xuất hiện đúng chu kỳ TBNN. Đỉnh lũ lớn nhất năm ở các sông thượng lưu hệ thống sông Hồng có khả năng ở mức báo động (BĐ) BĐ2-BĐ3, phổ biến thấp hơn BĐ1 từ 1-2 m. Đỉnh lũ lớn nhất năm ở các sông thượng lưu hệ thống sông Thái Bình ở mức BĐ2-BĐ3, hạ lưu tại Phả Lại ở mức BĐ1, cao hơn năm 2017. Đặc biệt, các sông suối nhỏ trên hệ thống sông Hồng-Thái Bình, đỉnh lũ có khả năng vượt mức BĐ3. Lũ quét và sạt lở đất tiếp tục có nguy cơ xảy ra tại nhiều tỉnh khu vực vùng núi phía Bắc, đặc biệt khu vực phía Tây Bắc Bộ.

        Khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ: Mùa khô năm 2018, mực nước trên nhiều sông suối ở khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên sẽ xuống thấp nhất chuỗi số liệu quan trắc, khô hạn cục bộ tiếp tục diễn ra tại một số địa phương thuộc khu vực Nam Trung Bộ. Tình hình xâm nhập mặn ở Nam Bộ trong mùa khô ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm (TBNN) và tương đương năm 2016-2017. Lũ tiểu mãn có khả năng xuất hiện trên các sông ở Bắc Trung Bộ đúng chu kỳ, các sông ở khu vực Tây Nguyên có khả năng xuất hiện sớm hơn TBNN, các sông ở Trung Bộ phù hợp quy luật hàng năm. Đỉnh lũ năm 2018 trên các sông ở Thanh Hóa, Hà Tĩnh ở mức BĐ1-BĐ2, xấp xỉ đỉnh lũ TBNN; các sông từ Nghệ An, Quảng Bình đến Bình Thuận và khu vực Tây Nguyên ở mức BĐ2-BĐ3 và trên BĐ3,tương đương TBNN; trên một số sông suối nhỏ và thượng lưu các sông nhiều khả năng xuất hiện lũ lớn cùng với đó là nguy cơ cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất ở khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên. Trên sông Mê Công mùa lũ khả năng đến sớm hơn so với TBNN, đến cuối tháng 7, mực nước ở đầu sông Cửu Long tại Tân Châu, Châu Đốc dao động ở mức 2,5-2,7 m. Tiềm ẩn nguy cơ xảy ra lũ lớn ở ĐBSCL.

        Trong năm 2018, tại khu vực ven biển Nam Bộ triều cường cao sẽ xuất hiện vào những ngày đầu của tháng 10, 11 và trung tuần của tháng 12. Tại ven Biển Nam Trung Bộ (Phú Yên, Phan Thiết) nguy cơ triều cường cao tập trung vào tháng giữa 11 và 12. Nguy cơ nước dâng do bão và sóng lớn vẫn sẽ tập trung ở ven biển Trung Bộ. Trong các tháng cuối năm 2018 khả năng sẽ có sóng lớn 3-4 m tại khu vực ven biển các tỉnh miền Trung và Đông Nam Bộ do ảnh hưởng của không khí lạnh.

        Trọng tâm là thực hiện công tác dự báo, cảnh báo thiên tai

        Với nhận định xu thế thiên tai năm 2018 nêu trên, trọng tâm trong công tác dự báo phục vụ của Tổng cục KTTV trong năm 2018 là dự báo, cảnh báo sớm xuất hiện của bão, ATNĐ; mưa lũ trái mùa ở phía Nam và sau đó là mưa lũ tập trung trong các tháng 6, 7, 8 ở phía Bắc; ảnh hưởng tập trung của bão mạnh ở Trung Bộ; mưa lũ phức tạp, liên tục trong nửa cuối năm ở Trung Bộ; theo dõi cảnh báo về khả năng lũ sớm, lũ lớn ở ĐBSCL. Trong đó, chú trọng việc dự báo thời tiết điểm, mưa lớn định lượng và chi tiết hóa các cấp độ rủi ro thiên tai phục vụ công tác phòng chống.

        Đặc điểm nổi bật trong công tác dự báo, cảnh báo năm 2018 là việc cảnh báo sớm. Nâng thời hạn dự báo, cảnh báo sớm bão đến 5 ngày, ATNĐ đến 3 ngày và cảnh báo mưa lớn, lũ lớn trước 1-2 ngày. Theo WMO, thực tế cảnh báo sớm là một yếu tố chính trong giảm nguy cơ thiên tai. Nó có thể ngăn ngừa thiệt hại về mạng sống và làm giảm tác động về kinh tế và vật chất của thiên tai. Trong đó, chú trọng về việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai. Để hiệu quả, các hệ thống cảnh báo sớm cần phải có sự tham gia của người dân và cộng đồng, kết hợp với đẩy mạnh nâng cao nhận thức về rủi ro thiên tai, để luôn đảm bảo trạng thái chuẩn bị sẵn sàng ứng phó.

        Toàn hệ thống dự báo, cảnh báo KTTV quốc gia sẽ triển khai dự báo thời tiết chi tiết cho từng địa điểm thời hạn đến 10 ngày (Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia thực hiện cho 63 điểm đại diện cho đơn vị cấp tỉnh, các Đài KTTV khu vực và Đài KTTV tỉnh thực hiện cho các điểm đại diện cho đơn vị cấp huyện).

        Các đơn vị thực hiện dự báo KTTV cần khắc phục tối đa các hạn chế trong công tác dự báo, cảnh báo thiên tai KTTV; đồng thời, tăng cường trao đổi thống nhất việc chi tiết hóa các cấp độ rủi ro thiên tai trong các bản tin dự báo, cảnh báo từ Trung ương đến địa phương.

        Luật PCTT năm 2013, Luật KTTV năm 2015 đã quy định rõ một số nhiệm vụ quản lý KTTV, BĐKH thuộc thẩm quyền của Bộ TN&MT. Do vậy, để bảo đảm đủ thông tin, dữ liệu giúp các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này, cần thiết phải có việc nghiên cứu, đánh giá; từ đó đề xuất quy định pháp lý phù hợp, đồng bộ giữa nội dung lồng ghép kết quả giám sát BĐKH với việc xác định, đánh giá, phân vùng rủi ro thiên tai, theo dõi, giám sát thiên tai vào các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển KT-XH bền vững.

        Phối hợp với Cục QLTNN đề xuất, điều chỉnh các bất cập của Quy trình vận hành liên hồ chứa trên các lưu vực sông đảm bảo phù hợp với thực tiễn; Phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan có liên quan trao đổi, hợp tác với các quốc gia, tổ chức trong khu vực để chia sẻ thông tin KTTV, vận hành hồ chứa trên các sông suối xuyên biên giới nhằm chủ động trong PCTT. Tiếp tục hoàn thiện các hướng dẫn Quy trình kỹ thuật dự báo, cảnh báo KTTV trong điều kiện bình thường và dự báo, cảnh báo thiên tai KTTV.

        Kiến nghị Chính phủ tiếp tục đầu tư mới và tăng nguồn lực duy trì hoạt động ổn định của các hệ thống quan trắc, dự báo, cảnh báo, truyền tin KTTV đã được đầu tư, cụ thể: Tăng số lượng điểm đo mưa để đảm bảo mật độ từ 40-120km2/điểm (trước mắt cần đạt mật độ trung bình khoảng 80km2/điểm); ưu tiên hiện đại hóa và vận hành ổn định hệ thống radar thời tiết trên toàn quốc. Tăng cường số liệu đo bão trên biển với hệ thống các trạm phao, lắp đặt các trạm đo trên giàn khoan, cột BTS của các mạng viễn thông,… Ưu tiên tăng cường số liệu quan trắc ở các trạm tiền tiêu đón bão trên biển. Trong tương lai, xem xét đến khả năng bay thám sát bão bằng máy bay hoặc tên lửa nhằm xác định vị trí, cường độ, tốc độ, hướng di chuyển và cường độ của bão chính xác hơn. Tiếp tục ưu tiên đầu tư xây dựng các hệ thống hỗ trợ kỹ thuật, phát triển công nghệ dự báo số; hệ thống dự báo thời tiết, thiên tai KTTV dựa trên công nghệ trí tuệ thông minh và kỷ nguyên dữ liệu lớn (big data); mô hình dự báo bão chuyên dụng của Việt Nam; xây dựng hệ thống giám sát BĐKH, hạn hán, XNM cho vùng ĐBSCL, khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên./.

BBT tổng hợp tạp chí Tài nguyên và Môi trường
(Kỳ 2 - Tháng 5/2018 của tác Hoàng Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia)

Các tin khác
Xem tin theo ngày  
Thống kê truy cập
Tổng truy cập 8.414.603
Truy cập hiện tại 70 khách